İNGİLİZCEDE CÜMLE
YAPISI
İngilizcede ister çok kolay yapıda
algıladığımız isterse oldukça zor diye adlandırdığımız herhangi bir
cümle kurmak istediğimizde ileri düzeyde ingilizce bilgisine sahip
değilsek hiçbir şart ve konumda cümle yapısında oynama yapamayız. Yani
her konumda cümle standardı ve kelimelerin dizilişi aynıdır. Başka bir
ifade ile formül tektir ve Türkçedeki gibi kelimelerin yeri asla
değiştirilemez şimdi ingilizcede bizim kaderimiz olacak bu formülü
irdelemeye çalışalım.
S V O
Nesne + Belirteç + Yer + Zaman
Subject Verb Object
ÖZNE
FİİL
NESNE
isim sıfat zamir
Yapısı ve konumu her ne olursa olsun
ingilizce bir cümle yapılırken,
Önce
ÖZNE daha sonra
YÜKLEM ve
son olarak Nesne + Belirteç +
Yer + Zaman
sıralama
uygulanır. Bu sıralama cümlede
asla değiştirilemez.
Özneyi bulmak için yükleme
ne-kim
Nesneyi bulmak için yükleme
neyi-kimi
Belirteci bulmak için
yükleme nasıl-ne şekilde
Yeri bulmak için
yükleme nerede-nereye
Zamanı
bulmak için yükleme ne zaman
soruları sorulur.
Tom yarın babasını İzmir’e götürecek
Tom götürecek
babasını İzmir’e yarın
S V N Y Z
Sabaha kadar Linda ile kumsalda
kaldı
O kaldı Linda ile
kumsalda sabaha kadar
S V B Y Z
Üç gün önce Ankara’da yeni bir ev
aldık
Biz aldık yeni bir ev
Ankara’da üç gün önce
S V N Y Z
Herkes odada televizyon
seyrediyordu
Herkes seyrediyordu
televizyon odada
S V N Y
Oyuncaklarını dikkatlice kutuya koydu
O koydu
oyuncaklarını dikkatlice kutuya
S V N B Y
Yarın seni fabrikaya götüreceğim
Ben götüreceğim
seni fabrikaya yarın
S V N Y Z
Senin için her şeyi yapabilirim
Ben yapabilirim
her şeyi senin için
S V N B
Bu
kasabada tek başına yaşıyordu
O yaşıyordu
tek başına bu kasabada
S V B Y
Sabahları tek
başına kumsalda yürür
O yürür
tek başına kumsalda sabahları
S V B Y Z
Bütün
çuvalları tek başına taşıdı
O taşıdı
bütün çuvalları tek başına
S V N B
Aylarca kız
kardeşi ile bahçede yaşadı
O yaşadı kız
kardeşi ile bahçede aylarca
S V B Y Z
Ormanda hafta sonlar
ı
Linda ile koşuyor
O koşuyor Linda
ile ormanda hafta
sonları
S V B Y Z
Yıllar önce
karısını bir kazada kaybetti
O kaybetti
karısını bir kazada yıllar önce
S V N Y Z
Her sene
Bodrum’da bir ev alıyor
O alıyor bir ev
Bodrum’da her sene
S V N Y Z
On yıl sonra
Türkiye’ye dönecekler
Onlar
dönecekler Türkiye’ye on yıl sonra
S V Y Z
Çocuklarını
günlerdir göremiyorsun
Sen göremiyorsun
çocuklarını günlerdir
S V N Z
Tom geceleri yatakta radyo
dinliyor
Tom dinliyor
radyo yatakta geceleri
S V N Y Z
Linda’yı
durakta 20 dakika bekledim
Ben bekledim
Linda’yı durakta 20 dakika
S V N Y Z
Depremde
binlerce kişi öldü
Binlerce kişi
öldü depremde
S V Y
Kapıyı bir
tekme ile dün akşam kırdılar
Onlar kırdılar
kapıyı bir tekme ile dün akşam
S V N B Y
Dikkat
edilirse İngilizcede gizli özne yoktur. Mutlaka cümle başında bir özne
bulunur.
Bir fenerle arabaya bir kaç
saniyede yaklaştı.
O yaklaştı
arabaya bir fenerle bir kaç saniyede
S V N B Z
Beni evde saatlerce bulamadılar.
Onlar bulamadı beni
evde saatlerce
S V N Y Z
Deniz kenarında arkadaşı ile
saatlerce oturdu.
O oturdu arkadaşı
ile deniz kenarında saatlerce
S V B Y Z
Amerika’da yıllar önce dört evimiz
vardı.
Biz sahiptik dört
eve Amerika’da yıllar önce
S V N Y Z
Ankara’da paraya ihtiyacım var.
Ben ihtiyaç duyarım
paraya Ankara’da
S V N Y
Mr. Simpson artık burada
çalışmıyor.
Mr.Simpson çalışmıyor
burada artık
S V Y Z
Her sabah işte gazete okuyorlardı.
Onlar okuyorlardı
gazete işte her sabah
S V N Y Z
Bir insanın her sene tatile
ihtiyacı var.
Bir insan ihtiyaç duyar
tatile her sene
S V N Z
Dün akşam herkes tiyatroda
uyuyordu.
Herkes uyuyordu
tiyatroda dün akşam
S V Y Z
Gelecek yıl İzmir’de bir ev
alacak..
O satın alacak
bir ev İzmir’de gelecek yıl
S V N Y Z
Duygusal filmlerden hoşlanıyorum.
Ben hoşlanıyorum
duygusal filmlerden
S V N
Dün karısı ile bahçede şarkı
söylüyordu.
O söylüyordu
şarkı karısıyla bahçede dün
S V N B Y Z
Boş zamanımda evde kitap okuyorum.
Ben okuyorum
kitap evde boş zamanımda
S V N Y Z
Amcasını bir bıçakla dakikalarca
tehdit etti.
O tehdit etti
amcasını bir bıçakla dakikalarca
S V N B Z
Hiç kimse kararının nedenini
bilmiyor.
Hiç kimse bilmiyor
kararının nedenini
S V N
Her yıl dünya kaynaklarının çoğu
kayboluyor.
Dünya kaynaklarının çoğu
kayboluyor her yıl
S V Z
Beni
Amerika’dan her akşam arıyor.
O arıyor beni
Amerika’dan her akşam
S V N Y Z
Gözleri bizi çok etkiledi.
Onun gözleri etkiledi
bizi çok
S V N B
Saatlerce karısını camdan
seyretti.
O seyretti
karısını camdan saatlerce
S V N Y Z
Geçen yıl Manisa’da evlendim.
Ben evlendim
Manisa’da geçen yıl
S V Y Z
Peter Tom ile bahçede top oynuyor.
Peter oynuyor top
Tom ile bahçede
S V N B Y
Gözlüksüz gazete okuyamıyorum.
Ben okuyamıyorum
gazete gözlüksüz
S V N B
Evlilik yıldönümlerini Beykoz’da
kutladılar.
Onlar kutladılar
evlilik yıldönümlerini Beykoz’da
S V N Y
Kısa zamanda tüm hırsızlar
tutuklandı.
Tüm hırsızlar tutuklandı
kısa zamanda
S V Z
Dün tutuklu öğrenciler mahkemeye
götürüldü.
Tutuklu öğrenciler
götürüldü mahkemeye dün
S V Y Z
Onu bir bıçakla dakikalarca tehdit
etti.
O tehdit etti onu
bir bıçakla dakikalarca
S V N B Z
Yeni işi tüm hayatını değiştirdi.
Yeni işi değiştirdi
tüm hayatını
S V N
Gelecek yıl Japonya’da bir fabrika
kuracak.
O kuracak yeni
bir fabrika Japonya’da gelecek yıl
S V N Y Z
Saatlerdir köşede arkadaşıyla
ağlıyordu.
O ağlıyordu
arkadaşıyla köşede saatlerdir
S V B Y Z
Onların evlilik sırlarını bir
kitapta okudum.
Ben okudum
onların evlilik sırlarını bir kitapta
S V N Y
Gözleri ile herkesi etkiledi.
O etkiledi
herkesi gözleri ile
S V N B
Yıllarca bir kaşıkla inanılmaz bir
tünel kazdı.
O kazdı inanılmaz
bir tünel bir kaşıkla yıllarca
S V N B Z
Aşağıdaki örnekler emir cümlelerine aittir. Emir
cümlelerinde eylem direk karşıdaki kişiye yapıldığından
“ özne “ yoktur. Cümle direk fiille
başlar. Bu yüzden ana formülümüzde “ S “
yoktur. Formül
V + O
şeklindedir.
Beni hayatının sonuna kadar terk
etme.
Terk etme beni
hayatının sonuna kadar
V N Z
Bilgisayarda oyun oynama.
Oynama oyun
bilgisayarda
V N Y
Kadehi masaya bırak.
Bırak kadehi
masaya
V N Y
Kapıyı açık bırakma.
Bırakma kapıyı
açık
V N B
Saat ikide beni okulda bekle.
Bekle beni okulda
saat ikide
V N Y Z
Pis ellerinle duvara dokunma.
Dokunma duvara
pis ellerinle
V N B
Yarın beni parka götür.
Götür beni
parka yarın
V N Y Z
Çiçekleri her gün sula.
Sula çiçekleri
her gün
V N Z
Güneşte uzun süre kalma.
Kalma güneşte
uzun süre
V Y Z
Fiyat listesini bugün yaz.
Yaz fiyat listesini
bugün
V N Z
Geceleri balkonda şarkı söyleme.
Söyleme şarkı
balkonda geceleri
V N Y Z
Sırtıma güneş yağı sür.
Sür güneş yağı
sırtıma
V N Y
Benimle bu akşam Ankara’ya gel.
Gel benimle
Ankara’ya bu akşam
V B Y Z
Bu akşam bizimle kal.
Kal bizimle bu
akşam
V B Z
Ön bahçede top oynama.
Oynama top ön bahçede
V N Y
Beni her yerde öpme.
Öpme beni her yerde
V N Y
Benimle mutfakta bir bardak kola iç.
İç bir bardak kola benimle
mutfakta
V N B Y
Beni her akşam Ankara’dan arama.
Arama beni Ankara’dan her
akşam
V N Y Z
Her yerde dürüst ol.
Ol dürüst her yerde
V N Y
New York’da dokuzdan sonra dolaşma.
Dolaşma New York’da dokuzdan
sonra
V Y Z
Raporu yarın İtalya’ya gönder.
Gönder raporu İtalya’ya
yarın
V N Y Z
Aramızda aptal olma.
Olma aptal aramızda
V N Y
Bu odada yalnız kalma.
Kalma yalnız bu odada
V B Y
Beni bir daha işte tehdit etme!
Tehdit etme beni işte bir
daha
V N Y Z
Benimle kumsalda sabaha kadar dans et.
Dans et benimle kumsalda
sabaha kadar
V B Y Z
Çantamdan bir paket sigara getir.
Getir bir paket sigara çantamdan
V N Y
Odamı her sabah dikkatlice topla.
Topla odamı dikkatlice her
sabah
V N B Z
Bu konuda her yerde aptalca konuşma.
Konuşma bu konuda aptalca
her yerde
V N B Y
Akşamları arabanı bahçeye bırakma.
Bırakma arabanı bahçeye
akşamları
V N Y Z
Dişlerini günde üç kez fırçala.
Fırçala dişlerini günde üç kez
V N Z
Grev hakkında gazetede hiç
bir yazı yazma.
Yazma hiç bir yazı grev hakkında
gazetede
V N Y
Davranışlarını kontrol et.
Kontrol et davranışlarını
V N
Bana evlilik resimlerini göster.
Göster evlilik resimlerini bana
V N1 N2
Gözlüksüz gazete okuma.
Okuma gazete gözlüksüz
V N B
Bize Türkiye’nin nufusunu söyle.
Söyle Türkiye’nin nufusunu
bize
V N1 N2
Akşam yemeğinden sonra duş alma.
Alma duş akşam
yemeğinden sonra
V N Z
Çantanı mutfakta bırakma.
Bırakma çantanı mutfakta
V N Y
Satışla ilgi tüm belgeleri bana gönder.
Gönder tüm belgeleri satışla
ilgili bana
V N1 N2
Evlilik sırlarını hiç kimseye anlatma.
Anlatma evlilik sırlarını
hiç kimseye
V N1 N2
Kırık masayı dışarı çıkart.
Çıkart kırık masayı
dışarı
V N Y
Gecenin bir yarısı yüksek sesle konuşma.
Konuşma yüksek sesle
gecenin bir yarısı
V B Z
Boş zamanında kitap oku.
Oku kitap boş zamanında
V N Z
Ayakkabılarını paspasa sil.
Sil ayakkabılarını
paspasa
V N Y
Baban gibi aptal olma.
Olma aptal baban gibi
V N B
Dikkatli ol. Ol dikkatli
V N
Burada beni tek başıma bırakma.
Bırakma beni tek başıma
burada
V N B Y
Aşağıdaki örnekler oluş cümlelerine aittir. Yani
yüklemi “ olmak “ mastarından
türeyen bir kelimedir. Ana formül S olmak O
şeklindedir. Bu cümlelerin isim ve sıfat cümleleri olduğunu ve içlerinde
kesinlikle hareketli bir eylem ( gitmek –
gelmek – koşmak ) içermediklerini cümle yapıları konusunda
incelemiştik.
Tom’un babası çok hasta
Tom’un babası olmak
çok hasta
S V N
Linda dün akşam evdeydi
Linda olmak evde
dün akşam
S V Y Z
Boğazın manzarası çok güzel
Boğazın manzarası olmak
çok güzel
S V N
Yıllar önce bu köy harikaydı
Bu köy olmak
harika yıllar önce
S V N Z
İki gün önce okulda çok
heyecanlıydı
O olmak çok
heyecanlı okulda iki gün önce
S V N Y Z
Geçen yıl oldukça şişmandılar
Onlar olmak
oldukça şişman geçen yıl
S V N Z
Onunla yıllar önce çok mutluydum
Ben olmak çok
mutlu onunla yıllar önce
S V N B Z
Dün akşam burada değildi
O olmamak burada
dün akşam
S V Y Z
Enflasyon oldukça yüksek
Enflasyon olmak
oldukça yüksek
S V N
Zeki Müren ünlü bir şarkıcıydı
Zeki Müren olmak
ünlü bir şarkıcı
S V N
Üç gün önce okulda çok hastaydı
O olmak çok hasta
okulda üç gün önce
S V N Y Z
Dün hava İstanbul’da yağmurluydu
Hava olmak
yağmurlu İstanbul’da dün
S V N Y Z
Seneye bir doktor olacak
O olmak bir
doktor seneye
S V N Z
Türkler Asya’da büyük bir devletti
Türkler olmak
büyük bir devlet Asya’da
S V N Y
Hava bu günlerde Antalya’da
güneşli.
Hava olmak
güneşli Antalya’da bu günlerde
S V N Y Z
Türkiye yıllardır NATO’un bir
üyesidir.
Türkiye olmak
NATO’un bir üyesi yıllardır
S V N Z
Tom iki yıl önce Kars’ta bir
öğretmendi.
Tom olmak bir
öğretmen Kars’ta iki yıl önce
S V N Y Z
Oğlu seneye İstanbul’da olacak.
Oğlu olacak
İstanbul’da seneye
S V Y Z
Galatasaray Avrupa’da büyük bir
takımdır.
Galatasaray olmak
büyük bir takım Avrupa’da
S V N Y
İki yıl önce Tom ile
Amerika’daydım.
Ben olmak Tom ile
Amerika’da iki yıl önce.
S V B Y Z
Türkiye’nin baş kenti Ankara’dır.
Türkiye’nin başkenti
olmak Ankara
S V N
Ankara Türkiye’nin başkentidir.
Ankara olmak
Türkiye’nin başkentidir.
S V N
Günün başlangıcında Bodrum’daydık.
Biz olmak
Bodrum’da günün başlangıcında
S V Y Z
Başbakan dün mecliste çok
mutluydu.
Başbakan olmak
çok mutlu mecliste dün
S V N Y Z
Karısı çok güzel bir kadındı.
Karısı olmak çok
güzel bir kadın
S V N
Okulda notları oldukça yüksekti.
Notları olmak
oldukça yüksek okulda
S V N Y
Filmin sonu çok hüzünlüydü.
Filmin sonu olmak
çok hüzünlüydü
S V N
İstanbul yıllar önce bir
başkentti.
İstanbul olmak
bir başkent yıllar önce
S V N Z
Dün gece evde yalnızdık.
Biz olmak yalnız
evde dün gece
S V N Y Z
Petrol varilleri dün bahçedeydi.
Petrol varilleri olmak
bahçede dün
S V Y Z
Tecrübesiz şoför potansiyel
bir tehlikedir.
Tecrübesiz şoför olmak potansiyel
bir tehlike
S V N
Gözleri çok etkileyiciydi.
Onun gözleri olmak çok
etkileyiciydi
S V N
Görüntüsü oldukça kötüydü.
Onun görüntüsü olmak oldukça kötü
S V N
Davranışın son derece kaba.
Senin davranışın olmak son derece
kaba
S V N
Dün hava yağmurluydu.
Hava olmak yağmurlu dün
S V N Z
16 yıllık evliyim.
Ben olmak evli 16 yıldır
S V N Z
Kitap ilginç değildi.
Kitap olmamak ilginç
S V N
Evlilik ciddi bir olaydır.
Evlilik olmak ciddi bir olay
S V N
Bu araba çalıntı.
Bu araba olmak çalıntı
S V N
Tatilde herşey harikaydı.
Herşey olmak harika tatilde
S V N Z
Bu hafta çok yorgunum.
Ben olmak çok yorgun bu
hafta
S V N Z
Çok üzücü bir filmdi.
O olmak çok üzücü bir film
S V N
Telefon yararlı bir icattır.
Telefon olmak yararlı bir icat
S V N
Yeni bir kaynak şirket için çok önemli.
Yeni bir kaynak olmak çok önemli
şirket için
S V N B
İngilizler serin kanlıdırlar.
İngilizler olmak serin kanlı
S V N
Türkiye Birleşmiş Milletlerin üyesidir.
Türkiye olmak Birleşmiş
Milletlerin üyesi
S V N
Yıllar önce Sinan oldukça
şişmandı.
Sinan olmak oldukça şişman
yıllar önce
S V N Z
Gelecek yıl bu zamanlar Çin’de olacağım.
Ben olacağım Çin’de
gelecek yıl bu zamanlar
S V Y Z
Lisede çok tembel bir öğrenciydim.
Ben olmak tembel bir öğrenci
lisede
S V N Z
Kanser öldürücü bir hastalıktır.
Kanser olmak öldürücü bir
hastalık
S V N
Günün başlangıcında Bodrum’daydık.
Biz olmak Bodrum’da günün
başlangıcında
S V Y Z
Beş sene evvel o bizim aile doktorumuzdu.
O olmak bizim aile doktorumuz
beş sene evvel
S V N Z
Dört gündür hastayız.
Biz olmak hasta dört
gündür
S V N Z
Yirmi yıldır Konya’da hapiste.
O olmak hapiste Konya’da
yirmi yıldır
S V Y1 Y2 Z
Türkiye’nin ilk cumhurbaşkanı Atatürkdür.
Türkiye’nin ilk cumhurbaşkanı olmak
Atatürk
S V N
Onların bütün problemi kötü yönetim.
Onların bütün problemi olmak kötü
yönetim
S V N
Camın hammaddesi kumdur.
Camın hammaddesi olmak kum
S V N
Sarhoş şoför onların ölümlerinin
tek nedeniydi.
Sarhoş şoför olmak onların
ölümlerinin tek nedeniydi
S V N
Televizyon 20. yy’ın en büyük
icatlarından biridir
Televizyon olmak 20. yy’ın en
büyük icatlarından biridir
S V N
Türkiye’nin önemli problemlerinden biri
işsizliktir.
Türkiye’nin önemli problemlerinden biri
olmak işsizliktir
S V N
Şirketin finansal durumu ile
ilgili rapor 5 dakika önce çekmecemdeydi.
Şirketin finansal durumu ile
ilgili rapor olmak çekmecemde 5 dakika önce
S V
Y Z
Aşağıdaki
cümleleri S V O formülünde yerine koyun.
Bu yaz babasıyla Amerika’ya gidecek.
Kitapları yarın rafa yerleştir.
Uzun süre suda gözlerini açamadı.
İki yıl önce Almanya’daydık.
Ellerini yavaşça masaya vurdu.
Gelecek yıl arkadaşıyla bir şirket kuracak.
Bu olay şu anda önemli değil.
Tom’u partiye davet etme.
Bahçede günlerce hazine aradı.
Seni bir daha affetmeyeceğim.
Yaşamı sensiz anlamsız.
Yağmurda uzun süre kalma.
Seninle yarın işe gitmeyeceğim.
Bir bardak su ile saatlerce oynadı.
O artık bekar bir insan.
Burada beni tek başıma bırakma.
Arabasını parkta bir kova su ile yıkadı.
Benimle yeni bir hayata başla.
Dün akşam çok hastaydım.
Gözleri mükemmel.
Dört yıl önce bir Amerikalı ile evliydi.
Sonunda onu terk edebildim.
Beni yıllarca yalanları ile kandırdı.
Aylardır onu burada görmüyorum.
Karısı hoş bir insandı.
Duşta uzun süre kalma.
Masaya yeni bir bardak getir.
Kitabı dün akşam okuyamadım.
Evde tek başına ağlıyordu.
Kaza hakkında hiçbir şey söyleme.
Gazetedeki resmi hışımla yırttı.
Çocukluklarında çok yaramazlardı.
Borcumuzu günlerdir ödeyemiyoruz.
Borsada her şeyini kaybettin.
Bu sabah annesini doktora götürdü.
Saksıdaki çiçekleri yarın sula.
Ankara Türkiye’nin başkentidir.
Türkiye’nin başkenti Ankara’dır.
Enflasyon Türkiye için önemli bir sorun.
Şirket ciddi krizde.
Sabaha kadar baş ucumda kal.
Lütfen bana ıslak ellerinle dokunma.
Karımı yıllardır her yerde arıyorum.
Yeni kiracısı emekli bir memurdu.
Hayatın oldukça ilginç gözüküyordu.
Evin manzarası felaket.
Senden çok farklıydı.
Telefonumla oynama.
Pencereyi açık bırak.
Pencere açıktı.
Pencereyi açtı.
Her şeyi babasından öğrendi.
Bilgi cehaletin katilidir.
Bunları kısa sürede öğren.
Beni hiçbir zaman anlayamadı.
Evde Linda ile saatlerce televizyon seyrettik.
Halası onu her gün dövüyor.
NewYork'ta yıllarca İngilizce öğrenemediler.
İşsizlik hakkında bir şeyler yapmalılar.
Hayatın anlamını bilmiyorsun.
Çok parası var.
Mavi gözleri var.
İstanbul’da hiçbir şeyimiz yok.
Bu bölüm " İNGİLİZCEYE GİRİŞ "
adlı kitabın " İngilizcede Cümle Yapısı " konusunun özetlenmiş
bir bölümünü içermektedir.
Konuyu tam olarak anlayıp alıştırmaları yapmadan bir sonraki derse
geçmeyiniz.
Kitap ve Cd dağıtımına
henüz başlanmamıştır.
Derslere katılım başvuruları dışında lütfen gereksiz yere
irtibata geçmeyiniz.