1.TÜRKÇE BİLGİSİ İngilizce öğrenmek
isteyenlerin önündeki en büyük problemlerden bir tanesi yeterince Türkçe
dilbilgisi bilmemektir. Çünkü insanlar belli bir yaştan sonra bebekler
gibi yaşayarak İngilizce öğrenemeyecekleri için öğrenmenin en kalıcı ve
temel kısmı yabancı dili kurallarına göre öğrenmektir. Bu da o dilin
kendi ana dilinizle benzer ve farklı taraflarını algılamanızla olur.
Tabi ki
bunu yapabilmek içinde iyi Türkçe altyapısına ihtiyaç vardır. Türkçe
temel gramer yapıları ve özellikleri bilinmeden İngilizce
öğrenilemeyeceği unutulmamalıdır.
İlk olarak Türkçe dilbilgisini
oluşturan temel kelime yapıları üzerinde duracağız. Bu yapıların çok iyi
bilinmesi İngilizceyi daha şimdiden büyük ölçüde halletmeniz anlamına
gelecektir. Sakın bunları bildiğiniz ve gereksiz oldukları izlemine
kapılmayın. İleride yapacağınız hataların büyük kısmını buradaki
bilgiler oluşturacaktır. Bu yüzden bu konuları mutlak surette çok iyi
bilmek zorundasınız.
1.1. Nesne
Doğada var olduğunu bildiğimiz, göremesek de
varlığını algıladığımız her türlü şey bir nesnedir. Kısaca tabiatın
kendisi bir nesnedir.
kuş
su
hava
kalem
masa
okul
sıra
koltuk
Yukarıdaki kelimeler incelendiğinde var olan her şeyin nesne olduğu
kolayca anlaşılır.
1.1.1. İsim
İnsanlar aralarında konuşurken var
olan bu nesneleri birbirlerine anlatabilmek için bazı kelimelere ihtiyaç
duyarlar. Bu kelimeler nesnelerin adlarıdır. Yukarıda yazdığımız
kelimeler aslında var olan o nesnelerin isimleridir. Kısaca doğada her
nesnenin mutlak surette kendini tanıtan bir ismi vardır ve isim nesnenin
ayrılmaz parçasıdır.
1.1.2. Sıfat
Nesneleri şekil, büyüklük, nitelik
olarak tanımlayan kelimelere denir. Sıfatlar isimleri niteler ve
isimlerin belirgin özelliklerini tanımlarlar.
kısa
uzun
büyük
küçük
şişman
zayıf
çalışkan
tembel
1.1.3. Zamir
İsimlerin yerine geçen
kelimelerdir yani isimleri bir kaç kez tekrar etmemek için onların
kotlanmasıdır ve doğadaki bütün nesnelerin bu zamirler tarafından bir
karşılığı vardır.
Ben
Sen
O
Biz
Siz
Onlar
1.2. Tamlamalar
1.2.1. İsim Tamlaması
İki tane ismin arka arkaya gelerek
yaptığı tamlamalardır.
okul kapısı
bahçe duvarı
çocuk parkı
kalem kutusu
1.2.2.
Sıfat Tamlaması
Bir sıfattan sonra isim
getirilerek yapılan tamlamalardır.
kırık masa
kötü adam
çirkin ev
şişman kız
kirli elbise
1.3. Özne
Cümledeki eylemi
yapan yada yaptıran varlıktır.
Eyleme
ne-kim
soruları sorularak bulunurlar. Canlı veya cansız olabilirler.
Tom yarın Ankara’ya gidecek.
( Kim gidecek – Tom )
Dün bize geldiler.
( Kim geldi – onlar )
1.4. Fiil
İş, oluş, eylem belirten
kelimelere fiil denir. Bana iki tane fiil söyleyin dediğimde hemen hemen
herkes farklı eylemler kullansa da onları "mek-mak"
yaparak söyler. Yani "git-mek, koş-mak"
gibi. Burada karşımıza çıkan mek-mak ekleri mastar ekleridir.
Söylediğimiz kelimeler ise mastardır. O halde fiil dediğimiz şey
aslında mastarın kendisidir ve fiiller kimin tarafından yapıldığı belli
olmayan ana eylemlerdir.
Başka bir ifade ile ham eylem konumundadırlar
ve cümle içinde kullanılabilmeleri için bir takım işlemlere maruz
kalmaları gerekmektedir.
İşte cümle içinde hammadde (
işlenmemiş ) oldukları için kullanamayacağımız ana eylemlere biz
mastar diyeceğiz.
gelmek
koşmak
oturmak
yürümek
seyretmek
ağlamak
bağırmak
1.5. Yüklem
Çekim almış fiildir. Yukarıda
anlattığımız mastarın işlenerek kullanıma hazır son halidir. Bir fiilin
çekim almasından kastettiğimiz şey öznenin " geçmişte - şu anda -
gelecekte" eyleme iş yaptırmasıdır.
( gitti – gidiyor – gidecek ) gibi..
Bir cümlede sadece ve sadece bir tek yüklem bulunur.
Köyden yarın
geldim cümlesinde gramerde zaman yani yüklem geldim
kısmıdır yarın ise sayısal bir zamandır ( kelimede zaman ) ve uyumsuz
gibi gözüken taraftır.
Cümleleri olayın geçtiği ana zaman olan yüklem
ayakta tutar ve her yüklemin içinde mutlaka bir gramerde zaman bulunur.
( geçmiş, şu an, gelecek )
Kelimede zaman ise dün, bu
gün, yarın, seneye, dün akşam, geçen hafta… gibi kelimelerdir
ve cümlelerin ana zamanlarını değiştirmeye hiçbir güçleri yoktur sadece
cümleleri süslerler. Kısaca her yüklem mutlaka bir gramerde zaman içerir
ve kelimede zamanlarında yüklemlerle uyumlu olmaları gerekir.
Yüklem ile mastar arasındaki farkı her durumda ayırt edebilme yeteneğine
sahip olmalıyız aksi taktirde İngilizce öğrenmekte oldukça zorlanırız.
Önemli not :
Dilbilgisi kurallarında böyle bir
anlatım ve izah tarzı yoktur. Bu anlatım sadece bazı şeylerin daha kolay
anlaşılması için yakıştırma ifadeler içermektedir. Bu konu ileride bizim
için çok önemli bir malzeme olacaktır.
1.6. Cümle
İçinde sadece bir tek yüklem
bulunan kelime veya kelimeler grubudur. Kesinlikle cümle içinde
birden fazla yüklem olamaz. Çünkü cümlede bir tek gramerde zaman
bulunur ve oda yüklemdir.
1.7. İngilizcede Cümle Yapısı
Cümleleri biz İngilizcede iki ayrı
kategoride inceleyeceğiz. Bunlardan biri oluş diğeri ise
eylem cümleleridir. Bu iki ayrı kategori birbiri ile hiç bir şart
ve konumda benzerlik göstermez. İngilizce gramerindeki bütün cümleler
yüklem tiplerine göre bu iki grupta yer alır.
1.7.1. Oluş
Cümleleri
İlk bakışta içlerinde yüklem
yokmuş gibi algılanırlar. Bunun en büyük nedeni insanların yüklemi
sadece eyleme dayandırmalarından kaynaklanır. İş, oluş, eylem
belirten kelimelere fiil denildiğini daha evvel açıklamıştık. Yani
fiilin tanımında bir oluştan söz edilmektedir. Her fiil illaki eylem
içerecek diye bir kural yoktur.
Doğadaki nesnelerin hepsinin bir var
oluş eylemi vardır. Biz bu tip cümleleri Türkçede isim ve sıfat fiil
kullanarak yaparız oysa İngilizcede böyle kullanımlar yoktur. İsim ve
sıfat cümleleri yapılmak istenildiğinde İngilizce gramerinde karşımıza
oluş cümleleri çıkar. Aşağıda oluş cümlelerine örnekler verilmiştir.
Tom dün
hastaydı.
Linda’nın babası
bir doktor.
Geçen yaz
Antalya’daydım.
O genç
bir öğretmendi.
Çok
şişman.
Herkes
aradaydı.
Evliydi.
Arabası
bahçede.
İstanbul oldukça
kalabalık bir şehir.
Başarılılar.
Çok tembelsiniz.
Annesi
bir ev kadını.
İki hafta önce
evdeydiler.
Canan
güzel bir kız.
Yorgunum.
Kız kardeşi
heyecanlıydı.
Trafik
oldukça sıkışık.
Evet bu cümlelere
ilk bakıldığında yüklem görülemez ama içinde yüklem bulunmayan hiç bir
yapının cümle olamayacağı hatırlandığında bu cümlelerin içlerinde
kesinlikle gözle görülemeyen bir yüklemin olduğu sonucuna varılır. Yani
bu cümleler içlerinde gizli bir “olmak"
saklamaktadırlar. Yüklemleri olmak mastarından türeyen bir kelimedir.
1.7.2. Eylem Cümleleri
İçlerinde eylem konumunda yüklem bulundururlar.
Tom her sabah süt
içer.
Linda dün akşam Ankara’ya
gitti.
Genellikle erken
yatarım.
Beni geçen hafta parka
götürdü.
Karısını bahçede saatlerce
bekledi.
Başbakan yarın
gelecek.
Bahçede
oynamalılar.
Seni
arayacağım.
Yüzüyorduk.
Akşamları
resim
yapıyor.
Aşağıda
Türkçeleri verilen cümlelerin hangi kategoride olduklarını yanlarına
yazınız.
1. Tecrübesiz bir şoför potansiyel bir tehlikedir.
2. Beni Amerika’dan her akşam arıyor.
………. eylem
……….
3. Gözleri beni çok etkiledi.
4. Gözleri çok etkileyiciydi.
5. Çok etkileyici gözleri var.
6. Grev hakkında basına bilgi verme.
7. Saatlerce beni seyretti.
8. Görüntüsü oldukça kötüydü.
……….
oluş
………...
9. Davranışları beni rahatsız ediyor.
10. Davranışlarını kontrol et.
11. Davranışları çok kabaydı.
12. Dün yağmur yağıyordu.
13. Dün hava yağmurluydu.
14. Başbakan dün İstanbul’daydı.
………
oluş
…………
15. Geçen yıl Paris’te
evlendim.
16. Bana evlilik resimlerini göster.
17. Peter, Tom ile bahçede top oynuyor.
18. Kitap beni hiç etkilemedi.
19. Kitap hiç etkileyici değildi.
20. Güneşte uzun süre kal ma.
…… eylem / emir
…….
21. Gözlüksüz gazete okuma.
22. Gözlüksüz gazete okuyamıyorum.
23. Bahçede sigara içme.
24. Yıllar önce Sinan çok şişmandı.
25. 16 yıllık evliyim.
26. Bana Türkiye’nin nüfusunu söyle.
27. Sabahları erken kalkıyor.
28. Türkiye’nin önemli problemlerinden biri işsizliktir.
29. Günlerce seni her yerde aradım.
……… eylem ………..
30. Konu hakkında müdüre hiçbir şey söyleme.
31. Kirli ellerinle duvara dokunma.
32. Gelecek yıl bu zamanlar Ankara’da olacağım.
33. Lisede çok tembel bir öğrenciydim.
34. İngilizler soğuk insanlardır.
35. Yumurtaları yavaşça sepete koy.
36. Saatlerdir köşede ağlıyordu.
37. Kanser ölümcül bir hastalıktır.
38. Akşam yemeğinden sonra duş alma.
39. Çantanı mutfakta bırakma.
40. Günün başlangıcında Bodrum’daydık.
41. Herkes sinirliydi.
42. İhracatla ilgili tüm belgeleri bana gönder.
43. Pencereyi açık bırakma.
44. O yıllar önce bizim aile doktorumuzdu.
45. Gecenin bir yarısı balkonda şarkı söyleme.
46. İkinci soldan dön.
47. Evlilik ciddi bir olaydır.
48. Evlilik yıl dönümlerini bir restoranda kutladılar.
49. Evlilik sırlarını hiç kimseye anlatma.
50. Ayakkabılarım çalınmıştı.
51. Bu araba çalıntı.
52. Kısa zamanda tüm hırsızlar tutuklandı.
53. Tutuklu öğrenciler mahkemeye götürüldü.
54. Kırık masayı dışarı çıkart.
55. Tatilde her şey harikaydı.
56. Bu hafta çok yorgunum.
57. Ayakkabılarını paspasa sil.
58. Suda uzun süre gözlerimi açamadım.
59. Beni bir bıçakla dakikalarca tehdit etti.
60. Çok üzücü bir filmdi.
61. Yeni karısı bütün hayatını değiştir di.
62. Günlerdir hastayım.
63. Sessiz ol.
Bu bölüm " İNGİLİZCEYE GİRİŞ " adlı
kitabın " Türkçe " konusunun özetlenmiş bir bölümünü
içermektedir.
Konuyu tam olarak anlayıp alıştırmaları yapmadan bir sonraki derse
geçmeyiniz.
Kitap ve Cd
dağıtımına henüz başlanmamıştır.
Derslere katılım başvuruları dışında
lütfen gereksiz yere irtibata geçmeyiniz.
|
