Faydalı Bilgiler

Aşağıda İngilizceyi orta düzeyde bilenler için yararlı olacağına inandığım ve kitaplarda kolaylıkla bulunamayacak bazı bilgiler yer almaktadır. Bu kullanım kolaylıkları İngilizce gramer sisteminde yer almasına rağmen gerek yerli ve yabancı kitap yazarları gerekse İngilizce öğretmenleri bu konulara fazla değinmezler. Bunların bazılarına aşağıda yer verilmiştir. 

* Aşağıdaki bilgiler "Bir Başka Gözden İngilizce ®" adlı eğitim setinin "Kelime Bilgisi" kısmından
   alınmıştır. Kopyalanması veya alıntı yapılması kesinlike yasaktır.

Sizlere yararlı olması inancımla,
Erhan SARIOĞLU

 Ezberlemeden Mantığı ile Kelime Türetme

Aşağıdaki bilgiler İngilizceyi orta düzeyde bilenler  için verilmiştir.

1.  Fiillerden isim yapma       swimming pool        yüzme havuzu
2.  Fiillerden sıfat yapma       broken heart         kırık kalp
3.  Sıfatlardan fiil yapma       to get fat               şişmanlamak

Burada yer alan bilgilerin amacı İngilizce eğitimi alanların yıllarca ayrı ayrı ezberlemek zorunda kaldıkları ama aslında tek bir mantık ve sadelikle zaten farkında olmadan bildikleri bazı gerçeklerin hiçte sanıldıkları kadar ürkütücü olmadıklarını göstermektedir.
Her gün kullandığımız,

kızarmış tavuk           fried chicken
kırık sandalye            broken chair 
oturma odası             living room
yüzme havuzu           swimming pool

gibi kelimeler   teker teker ezberlenmek yerine orjinal fiilleri sayesinde türetilirler. Bu sayede yüzlerce yeni kelimeye hiç bir çaba harcamadan ve en önemlisi ezberlemeden ulaşırız.

Eğer sözlükte kırık sıfatını aramak istersek karşımıza " broken " kelimesi çıkar ve bizde sanki onu özel bir kelimeymiş gibi algılarız oysa farkında olmadan zaten o kullanımı biliyoruzdur ama böyle bir yapının ne olduğu ve nasıl ortaya çıkabileceğini bilmediğimizden de zaten bildiklerimizi tekrar ezberlemek gibi bir tutuma gireriz.

Ving Yapısının İsim Olarak Kullanımı

Her fiilin tek başına Ving hali fiilin eylem özelliğini kaybettirerek onu fiilden türeyen bir isim haline sokar ve orjinal bir isim gibi Türkçeleşir. Bu kullanım özelliği yüzlerce yeni kelimeyi bize hiç çaba harcamadan otomatikman bilme yeteneği katar.  Aşağıda yer alan tamlamaları dikkatlice inceleyerek aynı mantığa varmaya çalışın.

Dancing school          dans okulu
Finishing line                bitiş çizgisi
Freezing point           donma noktası
Living room                 oturma odası

Ving  yapılı isim farklı kelime ile birleşip yeni anlamlı başka bir tamlama ortaya çıkarabilir. Bu durum genellikle Ving yapısının ikinci kısım olması ile elde edilir.

Air-conditioning           klima
Body-building              vücut gelittirme
Central heating           merkezi ısıtma
Dry cleaning             kuru temizleme

1. Copper mining is indispensable to the economy of that region.
Bakır madenciliği o bölgenin ekonomisi için vazgeçilmezdir.

2. Smoking is a terrible habit.
Sigara içmek kötü bir alışkanlıktır.

3. Playing tennis in Turkey is very expensive.
Türkiye’de tennis oynamak çok pahalıdır.

4. Swimming is a good sport.
Yüzme iyi bir spordur.

Fiillerin tek başına V₃ hali, o fiilin eylem özelliğini kaybettirerek onu fiilden türeyen bir sıfat haline sokar ve orjinal bir sıfat gibi Türkçeleşir. Bu kullanım özelliği bize yüzlerce yeni kelimeyi hiç çaba harcamadan otomatikman bilme yeteneği katar.

Fiillerin üç hali vardır. Daha evvel isimlerin “ çoğul yapılma kurallarında “ da incelendiği gibi isimler - sıfatlar ve fiiller düzenli ( belirli bir kurala göre türetebilen ) ve düzensiz ( belirli bir kurala göre türetilemeyip ayrı ayrı bilinmek zorunda olunan) yapıda karşımıza çıkarlar. Fiillerin üç hali düzenli fiillerde sonlarına ed eki almalarıyla düzensiz fiillerde ise
ayrı ayrı bilinmek suretiyle kullanılırlar. Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz.

break         broke            broken
steal          stole              stolen
marry         married          married
1. hal         2. hal             3. Hal

Şimdi fiillerin eylem anlamları bir kenara bırakılarak onların sıfat anlamları incelenirse,

to break kırmak             to be broken            kırık
to steal çalmak                 to be stolen             çalıntı
to marry evlenmek        to be married           evli
to fry kızartmak                to be fried               kızarmış

1. He is married to an American.
Bir Amerika’lı ile evli

2. It is illegal to buy a stolen ring.
Çalıntı bir yüzük almak kanun dışıdır

3. It is forbidden to park here.
Buraya park etmek yasak

Bilindiği gibi sıfatların çekim alması sadece “ to be “ cümlelerinde erçekleşebilmektedir. Yani bir eylem gibi ele alınıp çekimlenemezler.

I am fat           şişmanım
I was fat           şişmandım

şişman olmak     şişmanlamak
Kızgın olmak       kızmak
Sıcak olmak        ısınmak
Pahalı olmak       pahalılaşmak